Syrië is al 2,5 jaor 't toneel van oorlog; burgeroorlog, onafhankelikhaedsoorlog, vriejhaedsoorlog, terroriste, rebelle, wieste 't och wils neume. 't Is begonne drek nao Tunesië en Egypte, in januari 2011. Op 21 augustus 2013 zou 'n groete gifgasaanval zie gewes. Dat is de aanleiding gewes vur 't boeteland, de internationale gemeensjap en de VN um in te griepe. Dat ging zoe:
augustus 2012 - Obama (VS) neumt gebruuk van chemische wapes "red line"
19 maart 2013 - Vermoedelike gifgasaanval mit sarin in o.a. Aleppo
31 juli - VN sjprik mit Syrië aaf dat inspecteurs op 3 plaatsje oonderzeuke óf chemische wapes zun gebruuk, neet dur wae
18 augustus - VN-inspecteurs komme aan in Damascus. Ze blieve 2 weke
21 augustus - Gifgasaanval in Damascus, in de wiek Ghouta, mit 150 tot 1500 sjlachtoffers
23 augustus - Kerry en Lavrov wille dat de VN-inspecteurs och nao Ghouta gun, um de aanval te oonderzeuke. De VS (en Weste) besjuldige Assad, Rusland sjleet neet oet dat 't 'n provocatie dur de rebelle is.
24 augustus - VS uvverwaege militair ingriepe. Ze hubbe al 4 marinesjepe en 2 duikbote in de buurt
24 augustus - VN-gezant Kane is aangekomme in Damascus, um Assad te uvvertuge mit te werke an 't oonderzeuk, dat VS, Rusland, Frankriek en VK wille.
25 augustus - Bevolking VS wil neet militair ingriepe in Syrië
25 augustus - Van Assad maoge de VN-inspecteurs murge nao Ghouta
26 augustus - Rusland wil neet dat militair ingegrepe wurd in Syrië
26 augustus - 20 VN-inspecteurs oonderzeuke Ghouta
26 augustus - Weste wil militair ingriepe, mit name Frankriek en VK wille desnoods boete VN um
26 augustus - Kerry is uvvertuug van sjuld Assad
27 augustus - Cameron reupt Brits parlement truuk
28 augustus - Ban Ki-Moon en Rusland wille wachte op resultaat inspecteurs
29 augustus - Obama is och uvvertuug van sjuld Assad, de Britte bewaere bewies te hubbe
29 augustus - Rusland sjikt marinesjepe nao hun Syrische basis Tartus
29 augustus - Brits parlement wil neet militair ingriepe
30 augustus - Hollande wil nog ummer militair ingriepe, och zoonder VK
30 augustus - VN-inspecteurs zun veerdig, Kerry is nog ummer uvvertuug van sjuld Assad en Obama hat nog neet besjlote uvver militair ingriepe
31 augustus - Poetin vindt besjuldiging VS oonzin en wil bewies bie de VN
31 augustus - Obama wil sjteun van parlement vur militair ingriepe
1 september - Arabische Liga besjuldigt Assad en wil dat militair ingegrepe wurd
2 september - Syrië vindt militair ingriepe sjteun an Al-Qaida
3 september - Rusland hat bewies dat rebelle achter gifgasaanval zitte
3 september - Frankriek wil neet alling militair ingriepe en wach op VS
3 september - Ban Ki-Moon wil neet dat VS militair ingriep en wil eenheid in VN-veiligheidsraad
4 september - Senaatscommissie vur BuZa van VS sjtaet achter militair ingriepe
5 september - G20 in Sint-Petersburg gaet mit name uvver Syrië
6 september - Rusland sjikt nog 'n marinesjip nao Tartus
6 september - VS uvverwaegt rebelle militair te traine; CIA traint in Jordanië al rebelle
6 september - D'r blief verdeeldhaed: VS, Frankriek, Turkije, Saudi-Arabië en Australië vs. Rusland, China, Brazilië, Argentinië en India
9 september - Lavrov en Muallem wille diplomatieke oplossing, och maoge de VN-inspecteurs truukkomme, es ze wille
9 september - Kerry: "Es Assad alle chemische wapes inlevert binne 'n week, dan wurd neet militair ingegrepe"
9 september - Lavrov sjtilt vur dat Syrië z'n chemische wapes inlevert
9 september - Ban Ki-Moon wil dat Syrië z'n chemische wapes inlevert
10 september - Syrië is bereid z'n chemische wapes in te levere
10 september - Frankriek wil resolutie uvver inlevere chemische wapes
10 september - Volges Putin is 't plan al besjproke mit Obama tijdens G20
10 september - VS wil uursj diplomatie
10 september - Syrië wil bie Organisatie vur Verbod op Chemische Wapes
10 september - VS-parlement hoef neet mie te sjtimme uvver militair ingriepe
12 september - Rusland: 4 sjtappe: 1. Syrië bie OPCW; 2. Locaties geve; 3. Inspecteurs toelotte; 4. Vernietiging
13 september - China is bliej mit de diplomatieke planne
13 september - Ban Ki-Moon besjuldigt Assad van misdade tenge menselijkheid
14 september - VS en Rusland wille de chemische wapes in 9 mond weghubbe
14 september - Syrië is noe lid van OPCW
16 september - VS, Frankriek en VK wille toch VN-resolutie
16 september - VN-rapport: sarin gebruuk bie gifgasaanval
17 september - Frankriek besjuldigt Assad, Rusland hult mäöglikhaed ope dat rebelle sjuldig zun
19 september - Jordanië wil belangrieke rol vur China
20 september - Iran wil bemiddele
25 september - VN-inspecteurs zun truuk in Damascus
28 september - VN-resolutie: vur 1 juli 2014 alle chemische wapes vernietige
28 september - Syrië zal zich an de resolutie houwe
1 oktober - OPCW-inspecteurs zun aangekomme in Syrië
6 oktober - Uursjte chemische wapes zun gevoonde en vernietigd
8 oktober - OPCW kriet versjterking en wil wapesjtilsjtand um alle plaatsje te oonderzeuke
Uvverzich persone: Assad, president van Syrië
Muallem, minister van BuZa Syrië Obama, president van VS
Kerry, minister van BuZa VS
Hagel, minister van defensie VS Putin, president van Rusland
Lavrov, minister van BuZa Rusland Cameron, premier van VK
Hague, minister van BuZa VK Hollande, president van Frankriek
Fabius, minister van BuZa Frankriek
Vidalies, ministers van defensie Frankriek ?? Li Keqiang, premier van China Rohani, president van Iran Ban Ki-Moon, secretaris-generaal VN
Kane, VN-gezant in Syrië
In e ieder sjtuk hub eech oetgelach wat e Requiem is, dat bekans edere componist e Requiem hat gesjreve, wie 't begin van 't Requiem van Mozart kleenkt en wie hee gesjtorve is terwiel hee nog bezig d'r mit waor.
D'r hubt al 't Requiem aeternam en 't Kyrie gehuurd. In 'n normaal mis kump dan drek 't Gloria, me dat 'lofleed' wurd neet gezonge in 'n doejemis. Och 't Credo wurd neet gezonge, me wal 't Dies irae, althans vreuger.
't Dies irae gaet uvver 'de dag des oordeels', e vas begrip in de Christelijke weld. Me geleuf dat dit leve op Aerd eindig is en 't hienaomaals iëwig is, neet alling os leve, me 't leve an sich. De weld zal ooit vergoon en op dae dag ('de jongste dag') wurd uvver ederaen geoordeeld, dae dan nog laef en dae al ieder gesjtorve is. "Dies irae" betaekent dan och Dag der wraken. De teks is alling vrie onheilsjpellend; uvver de verdoemenis dae de luuj mesjien te wachte sjtaet en tegeliek sjmekend um daovan gered en gesjpaard te blieve.
Mozart begint dan och neet vur niks hiel heftig, bekans Heavy Metal! De "Tuba", de bazuin is och dudelik te hure en de maneer oë op "Rex" wurd gerope, lut al de wanhoop zie.
Hiel typisch is d'r Confutatis: de huurs de helse vlamme opsjtijge, de "Flammis acribus" en daonao huurse mit 'n ingelesjtim sjmeke um bie de gezengende te hure. 't Lacrimosa - mit d'r Pie Jesu Domine - griep dan wer truuk zoe wie hee zieng Requiem begonne is, hiel dramatisch en deep triest, umdat dat de ultieme smeekbede is um gered te were.
Mozart hat 't sjtuk opgesjplits in:
a. Dies irae
b. Tuba mirum
c. Rex tremendae majestatis
d. Recordare
e. Confutatis maledictis
f. Lacrimosa dies illa
(Dies irae van Mozart)
Dies irae, dies illa - - - Dag van toorn, o die dag,
Solvet saeclum in favilla, - - - zal de wereld wegteren tot as,
Teste David cum Sibylla. - - - zoals voorspeld door David en de Sibille.
Quantus tremor est futurus, - - - Wat een siddering zal er zijn,
Quando judex est venturus, - - - wanneer de rechter zal komen,
Cuncta stricte discussurus! - - - om alles streng te oordelen!
(Tuba mirum van Mozart)
Tuba mirum spargens sonum - - - De bazuin, een zonderling geschal verspreidend
Per sepulcra regionum, - - - over de graven van de landen,
Coget omnes ante thronum. - - - roept allen bijeen voor de troon.
Mors stupebit et natura, - - - Dood en leven zullen verstommen,
Cum resurget creatura, - - - wanneer de schepping zal herrijzen,
Judicanti responsura. - - - om voor de rechter rekenschap af te leggen.
Liber scriptus proferetur, - - - Het geschreven boek zal gebracht worden,
In quo totum continetur, - - - waarin alles staat opgetekend,
Unde mundus judicetur. - - - waarop de wereld zal geoordeeld worden.
Judex ergo cum sedebit, - - - Wanneer de rechter zijn plaats inneemt,
Quidquid latet apparebit. - - - zal alles dat verborgen is verschijnen:
Nil inultum remanebit. - - - niets zal ongewroken blijven.
Quid sum miser tunc dicturus? - - - Wat zal ik beklagenswaardige dan zeggen?
Quem patronum rogaturus, - - - Op welke beschermer zal ik een beroep doen,
Cum vix justus sit securus? - - - wanneer zelfs de rechtvaardige nauwelijks zeker is?
(Rex tremendae majestatis van Mozart)
Rex tremendae majestatis, - - - Koning van ontzagwekkende grootsheid,
Qui salvandos salvas gratis, - - - die genadig heelt wie geheeld dient te worden,
Salve me, fons pietatis. - - - red ook mij, bron van genade.
(Recordare van Mozart)
Recordare, Jesu pie, - - - Gedenk, goede Jezus,
Quod sum causa tuae viae: - - - dat ik de reden van Uw komst ben,
Ne me perdas illa die. - - - stort mij niet in het verderf op die dag.
Quaerens me, sedisti, lassus; - - - Trachtend mij te bereiken, liet Gij U vernederen,
Redemisti crucem passus; - - - Gij redde mij door Uw lijden aan het kruis.
Tantus labor non sit cassus. - - - Laat zulk lijden niet vergeefs zijn.
Juste Judex ultionis, - - - Rechtvaardige Rechter der Wrake,
Donum fac remissionis - - - schenk mij de gave der vergiffenis,
Ante diem rationis. - - - nog voor de dag van vergelding.
Ingemisco tanquam reus, - - - Ik kerm als een zondaar die ik ben,
Culpa rubet vultus meus; - - - van mijn schuld kleurt mijn aangezicht rood;
Supplicanti parce, Deus. - - - wees deze smekeling genadig, o God.
Qui Mariam absolvisti, - - - Gij die Maria van schuld hebt bevrijd
Et latronem exaudisti, - - - en het gebed van de rover hebt verhoord,
Mihi quoque spem dedisti. - - - hebt ook mij hoop gegeven.
Preces meae non sunt dignae, - - - Mijn gebeden zijn niet waardig,
Sed tu, bonus, fac benigne, - - - maar Gij, die goed zijt, heb genade,
Ne perenni cremer igne. - - - opdat ik niet zal branden in eeuwig vuur.
Inter oves locum praesta, - - - Geef mij een plaats tussen de schapen
Et ab haedis me sequestra, - - - en zonder mij af van de bokken,
Statuens in parte dextra. - - - laat mij staan aan de rechterzijde.
(Confutatis maledictis van Mozart)
Confutatis maledictis - - - Wanneer de vervloekten zijn verslagen
Flammis acribus addictis, - - - en aan de verterende vlammen worden overgeleverd,
Voca me cum benedictis. - - - roep mij dan bij de gezegenden.
Oro supplex et acclinis - - - Ik bid, smekend en knielend,
Cor contritum quasi cinis, - - - mijn hart bijna tot as gekrompen:
Gere curam mei finis. - - - draag zorg voor mij in mijn laatste uur.
(Lacrimosa dies illa van Mozart)
Lacrimosa dies illa, - - - Die tranenrijke dag,
Qua resurget ex favilla - - - waarop uit zijn as herrijzen zal,
Judicandus homo reus: - - - de zondige mens om geoordeeld te worden
Huic ergo parce, Deus: - - - ontzie dan deze mens, o God,
Pie Jesu Domine: - - - Goede Heer Jezus,
Dona eis requiem, Amen. - - - schenk hen de rust, Amen.
