zaterdag 5 oktober 2013

Syrië 3

Syrië is al 2,5 jaor lank 't toneel van 'nne gruwelike burgeroorlog. Me dae naam dik neet gans de lading, want 't is neet alling 'nne binnelandse oorlog. In edere oorlog sjpeule buurlan en de groëtmachte 'n rol. Neem alling al de "neutraliteit" van Nederland in d'r Uursjte Weldoorlog. Nederland hat good verdeend an dae versjrikkelike "Groete Oorlog". Nederland verkoch neet alling wapes an allebei de kampe, Nederland hou vanaf 1900 de groetste cocaïnefabriek, oë cocaplante oet Nederlands-Indië woorte verwirk tot cocaïne. De fabriek kroog 'n vriesjtilling van 't exportverbod op medische producte. Zoe koeste bevurbeeld luuj in Ingeland kadootjes sjikke nao hun familielid an 't front, oë dan cocaïne en sjterke drank in zoot. Want alling die combinatie mak 'nne miensj zoe gek um de laopgrave oet te kroepe en rech de kuggel in te renne.

Vur waete dat d'r Kouwe Oorlog nooit ech oetgevochte is, me och waet vur dat bekans alle oorloge, conflicte en e groët aantal "incidente" in dae tied gerelateerd waore an dae Kouwe Oorlog. Neem noe d'r oorlog in Vietnam, dae kinse neet los zie van d'r Kouwe Oorlog. 't Zelfde geldt vur d'r Koreaoorlog, Cubacrisis, Hongaarse Opsjtand, Praagse Lente en natuurlik Afghanistan. Och nao d'r Kouwe Oorlog waore bevurbeeld de Golfoorloge van '91 en '03 dudelik mit boetelanse inbring.

Eder land hat dus belange in 't boeteland en wil vrun te vreund houwe en wil vijande 't leefste kwiet. Mit name de groëtmachte investere dao väöl in. Bie de NAVO/Marshallhulp en Warschaupact is die invloed dudelik, me bie 'n gans aantal gebäörtenisse is dat neet zoe dudelik. Zoe hat de Amerikaanse CIA e gans plan um invloed te kriege / houwe in 't boeteland.

donderdag 3 oktober 2013

Middeliewe 1

Veer kinne de Middeliëwe vurral es 'nne duustere tiëd. Vur koppele ze drek an de pest, heksevervolging, honger, ridders en horige boere. Me este deech e bietsje d'rin verdeeps, zun ze väöl rieker dan dat veer deenke.

Op de uursjte plaatsj mot vur van 't vuroordeel aaf dat veer deenke dat tusje de val van 't Romeinse Riek en de Renaissance niks gebäörd is en d'r tiëd zelfs achteroet gong. Vur kinne al 'ns beginne mit ze op te sjplitse in grofweg 3 periodes: de vreuge, de hoëge en de late middeliëwe. De hoëge (of hoofse) middeliëwe zun ongeveer van 1000 pies 1200 en de ander natuurlik d'r vur en d'r nao. De hoofse periode is d'r tiëd van de kruustochte, de ridders en jonkvrouwe. Och de dicht- en zangkunst kump dan fleenk op. Neem noe dit leed:

(Palästinelied van Walther von der Vogelweide)

't "Palästinalied" is gesjreve dur d'r bekindste Duutsje middeliëwse dichter Walther von der Vogelweide. Dae laefde oongevaer van 1170 pies 1230 en dit leed is 't enige oë och de melodie van bewaard is gebleve. 't Gaet uvver d'r viefde kruustocht (1217-1221) en 't is neet zekker of Walther dao zelf an mitgedoe hat.

Álrêrst lébe ich mir werde, - - - Vur 't uursj laef eech waerdig,
sît mîn sündic ouge siht - - - sinds mieng zondige owwe zeen:
daz here lant und ouch die erde, - - - 't reine land en och de aerd,
der man sô vil êren giht. - - - dat me zoe väöl iër gieft.
ez ist geschehen, des ich ie bat: - - - 't Is gebäörd, oë eech vur baejde:
ích bin komen an die stat, - - - eech bin op de plaatsj gekomme,
dâ got menischlîchen trat. - - - oë God miensj gewore is.

(Palästinalied van Annwn)

Schoeniu lant, rîch unde hêre, - - - Sjoen land, riek en heerlik,
swaz ich der noch hân gesehen, - - - wat eech tot noe hub gezie;
sô bist dûs ir aller êre. - - - Deer zeut al hun kroëne.
waz ist wunders hie geschehen! - - - Wat e woonder is hie gebäörd!
daz ein magt ein kint gebar, - - - Dat 'n maagd e keend baarde,
hêre über áller engel schar, - - - verheve bovve 't ingeleriek;
wáz daz niht ein wunder gar? - - - waor dat gae gans woonder?

(Palästinalied van Qntal)

Hie liez er sich reine toufen, - - - Hie leet d'r Reine zich däöpe,
daz der mensche reine sî. - - - zoedat d'r miensj wer rein zou zie.
dô liez er sich hie verkoufen, - - - Dan leet Heë zich verkaope,
daz wir eigen wurden frî. - - - zoedat veer, liefeigene vrie zouwe zie;
anders waeren wir verlorn. - - - aandersj wuur veer verlore.
wól dir, spér, kriuze únde dorn! - - - Gezengend bis Deech, sjpeer, kruus en doorn!
wê dir, heiden, dáz ist dir zorn! - - -  Wee deer, heidene, dat is euche toorn!

(Palästinalied)

Dô ér sich wolte über úns erbarmen, - - - Umdat e genade vur os hou;
dô leit er den grimmen tôt, - - - umdat e d'r wrede doëd liejde:
ér vil rîch über úns vil armen, - - - Hee, zoe almachtig, uvver oos, zoe ermzelig,
daz wir komen ûz der nôt. - - - zoedat veer oet de ellende kaome.
daz in dô des niht verdrôz, - - - Dat hat 'm neet geïriteerd,
dâst ein wunder alze grôz, - - - dat is e groët woonder,
aller wunder übergenôz. - - - van alle woondere, zoe groët

(Palästinalied van In Extremo)

Kristen, juden und die heiden - - - Christene, jude en heidene
jehent, daz díz ir erbe sî. - - - bewaere dat dit hun erfgood is.
gót, müeze éz ze rehte scheiden - - - God mot 't iërlik bepale
durch die sîne namen drî. - - - dur zieng driej name.
al diu werlt, diu strîtet her: - - - De ganse weld sjtriejt hie uvver:
wir sîn an der rehten ger. - - - Veer sjtun an d'r gojje kant;
reht ist, daz er uns gewer! - - - Good, umdat hee dat zoe bepaald!

(Palästinalied van Estampie)

http://turba-delirantium.skyrocket.de/bibliotheca/walther_vogelweide_palaestinalied.htm

dinsdag 1 oktober 2013

Lyriek 4

Moord

Same laop vur dur de wijje
Dur de wijje greun mit blomme
Greun mit blomme zoe gael
Gael en wit dat zun die blomme

Wat liegk dat heerlik in die blomme
In die blomme liegk vur same
Same kieke nao d’r hiemel
Nao d’r hiemel vleeg vur same

Dur de wijje dans vur same
Same dans vur nao d’r busj
In d’r busj klim vur in de beum
In de beum poen vur ore lank

Mit deech kin eech hiel good kalle
Kalle en loestere dun vur dan
Dan rolle soms de traone
Traone soms och van ’t lache

Vur dele al os geveules
Geveules uvver vanalles
Vanalles is vur os ’n raej
’n Raej um os te knuffele

Alles dunt vur same
Same dunt vur alles
Alles wurd fienger dur deech
Deech maks alles sjoener

Dienge boetekant is mesjien nog sjoener
Sjoener es wae dan och dae eech kin
Eech kin neet mie zoonder deech
Deech en die lichaam en die gezich

Same hub vur te väöl energie
Te väöl energie um te sjlaope
Sjlaope wil eech dan och neet
Neet es ’t zoonder deech mot

Veer were same neet gauw meuj
Meuj weer vur pas nao hiel lang
Hiel lang liegk vur dan same biejaen
Biejaen blief vur dan vur ummer

Langsem weer vur same wakker
Wakker weer eech mer alling
Alling bin eech zoonder deech

Deech alling laefs wiêr zoonder meech

© Hoebele, december 2006