zaterdag 28 september 2013

Syrië 2

Syrië is neet 't enige land in de regio oë oonrus is. 't Is allemaol begonne op 18 december 2010, wie Mohammed Bouazizi zichzelf in brand sjtook in Tunis, Tunesië. Hie de lan, gebäörtenisse en resultate op 'n riej:

Tunesië:
18 december 2010 - Mohammed Bouazizi sjtik zichzelf in brand, sjtart proteste
14 januari 2011 - Regering traejt aaf, President vlucht
23 oktober 2011 - Nuuj grondwet

Algerije:
29 december 2010 - Begin proteste
23 februari 2011 - Opheffe noodtoesjtand (nao 19 jaor)

Jordanië:
14 januari 2011 - Begin proteste
Kunning Abdullah II zit 4 kier d'r premier aaf, in: feb 2011, okt 2011, apr 2012 en okt 2012

Oman:
17 januari 2011 - Begin proteste
27 februari 2011 - Sultan daet democratische en economische hervurminge

Egypte:
25 januari 2011 - Begin proteste
11 februari 2011 - President en regering traeje aaf, leger nimt mach uvver, Mubarak wurd later tot leveslang veroordeeld
14 februari 2011 - Leger wil nuuj grondwet
31 mei 2012 - Einde noodtoesjtand (nao 31 jaor)
30 juni 2012 - Morsi (Moslimbroeders) democratisch gekoze tot president
juli 2013 - Leger zit president Morsi aaf
23 september 2013 - Hoege rechters verbeje moslimbroeders

Jemen:
27 januari 2011 - Begin proteste
27 februari 2011 - Regering en president traeja aaf
21 januari 2012 - Ex-president Saleh kriet immuniteit vur vervolging

Djibouti:
28 januari 2011-maart 2011 - Kling proteste

Somalië:
28 januari 2011-juni 2011 - Klink proteste

Soedan:
30 januari 2011 - Begin proteste
21 februari 2011 - President Bashir zal zich in 2015 neet herkierbaar sjtille

Irak:
5 februari 2011 - Premier Maliki zal zich neet vur 3e kier herkiesbaar sjtille

Bahrein:
11 februari 2011 - Kunning Hamad daet economische hervurminge
14 februari 2011 - Begin proteste

Libië:
15 februari 2011 - Begin proteste
18 februari 2011 - Rebelle hubbe Oost-Libië (Benghazi) oonder controle
17 maart 2011 - VN-resolutie mit "no-fly zone"
23 augustus 2011 - Rebelle hubbe och Tripoli oonder controle
20 oktober 2011 - Rebelle neme och Sirte in en arrestere en vermoorde Gaddafi

Koeweit:
19 februari 2011 - Begin proteste
28 november 2011 - Premier traejt aaf
18 december 2011 - Ontbinding parlement

Marokko:
20 februari 2011 - Begin proteste
22 februari 2011 - Politieke hervurminge dur kunning Mohammed VI
20 maart 2011 - Referendum uvver grondwetherziening

Mauretanië:
25 februari - Kling proteste

Libanon:
27 februari - Proteste en politieke hervurminge

Saudi-Arabië:
23 februari 2011 - Kunning Abdullah daet economische hervurminge
11 maart 2011 - Begin proteste
2 april 2011 - Aankondiging verkezinge
29 september 2011 - Verkezinge, vrolluuj maoge in 2015 och sjtimme

Syrië:
15 maart 2011 - Begin proteste
Juli 2011 - Proteste gun dur en were hel neergesjlage, vurral in noorde
31 juli 2011 - Tanks were ingezat tenge de proteste
November/december 2011 - Verergering gevechte tusje leger en rebelle
4 februari 2012 - Bombardemente dur leger op Homs
Maart 2012 - Fleenke gevechte in en roond Aleppo
April 2012 - Oondanks 'n sjtaakt-t-vure zun d'r fleenke gevechte
12 juni 2012 - VN neumt 't burgeroorlog
19 maart 2013 - Gifgasaanval in Aleppo
21 augustus 2013 - Gifgasaanval in Ghouta (Damascus), warsjienlik 1400 doeje en 3600 gewonde
28 september 2013 - VN-resolutie vur vernietiging chemische wapes

Iran:
15 april 2011-18 april 2011 - Groete proteste
15 juni 2013 - Rohani wint presidentsverkezinge
27 september 2013 - Uursjte gesjprek tusje presidente VS en Iran, vanaf 1979
8 oktober 2013 - Och VK in gesjprek mit Iran

donderdag 26 september 2013

Requiem 3

Bie 't Requiem van Mozart zun vur aangekomme bie de litste sjtukke. Nao 't Requiem aeternam, 't Kyrie en 't Dies irae, kump 't Domine Jesu Christe en daovan 't twiede deel Hostias et Preces. Dis sjtukke hat Mozart neet mie zelf gesjreve, me zun dur Süssmayr in d'r zelfde sjtijl aafgemak, mit de aanwiezinge en aantaekeninge die hee nog van Mozart hou.

(Domine Jesu Christe van Mozart)

Domine Jesu Christe, Rex gloriae, - - - Heer Jezus Christus, Koning der heerlijkheid,
libera animas omnium fidelium defunctorum - - - bevrijd de zielen van alle gestorven gelovigen
de poenis inferni et de profundo lacu. - - - van de straffen der hel en de diepe [vuur]zee.
Libera eas de ore leonis, - - - Bevrijd ze uit de mond van de leeuw,
ne absorbeat eas Tartarus, - - - dat de afgrond hen niet moge verslinden,
ne cadant in obscurum. - - - dat zij niet in de duisternis mogen vallen.
Sed signifer sanctus Michael - - - Maar de heilige Michael, de vaandeldrager
representet eas in lucem sanctam, - - - moge hen geleiden naar het heilige licht
quam olim Abrahae promisisti - - - dat gij ooit aan Abraham hebt beloofd
et semini eius. - - - en aan zijn zaad.

(Hostias et preces van Mozart)

Hostias et preces tibi, Domine, offerimus. - - - Offers en gebeden, Heer, brengen wij u.
Tu suscipe pro animabus illis - - - Neem ze aan voor die zielen
quarum hodie memoriam facimus. - - - die wij vandaag gedenken.
Face eas, Domine, de morte transire ad vitam, - - - Laat hen, Heer, overgaan van de dood naar het leven
quam olim Abrahae promisisti - - - dat gij ooit aan Abraham hebt beloofd
et semini eius. - - - en aan zijn zaad.

Dan volge, juus wie in 'n gewoen mis, 't Sanctus mit d'r Benedictus en daonao 't Agnus Dei. Me de merks drek dat 't niveau van 't Kyrie, de sfeer van 't Dies irae en de emotie van 't Lacrimosa neet mie truukkump.

(Sanctus van Mozart)

Sanctus, sanctus sanctus - - - Heilig, heilig, heilig
Dominus, Deus sabaoth. - - - Heer God der Heerscharen!
Pleni sunt coeli et terra gloria tua. - - - Hemel en aarde zijn vol van uw heerlijkheid.
Hosanna in excelsis - - - Hosanna in den hoge!

(Benedictus van Mozart)

Benedictus qui venit in nomine Domini. - - - Gezegend is hij die komt in de naam van de Heer.
Hosanna in excelsis. - - - Hosanna in den hoge!

(Agnus Dei van Mozart)

Agnus Dei, - - - Lam Gods,
Qui tollis peccata mundi, - - - dat wegneemt de zonden der wereld,
Dona eis requiem - - - geef hen rust.
Agnus Dei, - - - Lam Gods,
Qui tollis peccata mundi, - - - dat wegneemt de zonden der wereld,
Dona eis requiem - - - geef hen rust.
Agnus Dei, - - - Lam Gods,
Qui tollis peccata mundi, - - - dat wegneemt de zonden der wereld,
Dona eis requiem sempiternam - - - geef hen de eeuwige rust.

En es aafsjleting volgt 't Lux aeterna, oë dus nogmaals gevrogd en gebaejd wurd um 't iëwige leech (=lux aeterna) te lotte sjienge uvver dae wat doëd is.

(Lux aeterna van Mozart)

Lux æterna luceat eis, Domine, - - - Laat het eeuwig licht op hen schijnen, O Heer
cum sanctis tuis in æternum, quia pius es. - - - voor eeuwig bij uw heiligen, omdat Gij liefdevol zijt.
Requiem æternam dona eis, Domine; - - - Schenk hun eeuwige rust, O Heer;
et lux perpetua luceat eis. - - - en laat het eeuwig licht op hen schijnen.

dinsdag 24 september 2013

Lyriek 3

Vriehaed

Wat is vriehaed mië es ing illusie?
Is ’t mië es inge dreum?
Is echte vriehaed ooit te bereike?
Besjtaet vriehaed wal ech?

Nao sjoël en liere moste
E leve lank wirke moste
Opsjtoon en sjlaope moste
Edere dag get ete moste
Deech normaal gedrage moste
Vurral neet opvalle moste
Al dieng rekkeninge betale moste
En gaar nix verkierds doon moste
Zigke “eech bin vrie”… moste

Vanaf de uursjte menuut biste geboonde
Geboonde an wette van de natuur
Geboonde an wette van gedrag
En och an wette van ‘t land geboonde

Eech zigk neet dat alles vasliegk
Eech zigk neet dat die lot verzeggeld is
Och eech zou gan vrie wille zie
Eech hoop dat d’r echte vriehaed is

Mè biste vrie umdaste ’t gelufs?
Biste vrie umdaste ’t hoops?
Biste vrie umdaste ’t wils?
Zun of were vur ooit ech vrie?

Mesjien kin vur soms keze
Mè och an die keuzes zitte dinge vas
Wie vrie biste um te keze?
Liegke de keuzemäöglikhede vas?

Vriehaed krieste nao d’r doëd pas
Liegk oeste an sjterfs och vas?
Liegk wienieste sjterfs och vas?
Daste sjterfs… dát liegk vas

© Hoebele, september 2008