Op dis website were de - volges hun - 100 bitste klassieke muzieksjtukke geneumd.
Hou eech uursj 'n liës mit operasjtukke, hie e lieske mit mieng top 10 favoriete symfoniesjtukke:
1. "Ode an die Freude" oet de 9e Symfonie van Ludwig von Beethoven. Och bekind es Europees Volksleed en mesjien juus zoe bekind es zieng 5e symfonie: TA TA TA TA.
(Beethoven - Ode an die Freude)
2. "O Fortuna" oet de Carmina Burana van Carl Orff. Hee makde zienge aege muziek op dis middeliëwse sjrifte en gedichte, die in dit sjtuk de Godin van 't Lot (Fortuna) bezinge.
(Orff - Carmina Burana)
3. "Boléro" van Maurice Ravel, dat begint mit 'n sjerpe trom die 't ganse sjtuk d'r zelfde raegel herhaalt en oe eder instrument dezelfde melodie uvvernimt in ing groete crescendo.
(Ravel - Bolero)
4. "1812" van Pjotr Iljitsj Tchaikovsky, gesjreve en vur 't uursj opgeveurd bie de eupening in 1882 van de Christus Verlosserkathedraal in Moskou, die geboewd is ter iere van de uvverwinning op Napoleon.
(Tchaikovsky - 1812)
5. "Land of Hope and Glory" oet Pomp and Circumstance van Edward Elgar.
Land of hope and glory, Mother of the free
How shall we extoll thee, Who are born of thee?
Wider still and wider shall thy bounds be set
God who made thee migthy, make thee mightier yet
(Elgar - Pomp and Circumstance)
6. "Ridderdans" of Montagues & Capulets oet Romeo & Juliet van Sergei Prokoviev.
(Prokofiev - Romeo & Juliet)
7. "Can Can" oet Orpheé aux enfers (Orpheus in de oonderweld) van Jacques Offenbach. Och de Sabeldans van Aram Khachaturian wurd es 'nne cancan-dans gezie.
(Offenbach - Orpheus in the Underworld)
8. "40e Symfonie" van Wolfgang Amadeus Mozart.
(Mozart - 40e Symfonie)
9. "Die Walküre" of Ride of the Valkyries van Richard Wagner.
(Wagner - Die Walküre)
10. "Toccata" en Fugue van Johann Sebastian Bach. Ok, 't is ging symfonie of orkessjtuk, mè 't is te bekind um zoemer uvver te sjloe..
(Bach - Toccata & Fugue)
En natuurlik houwe d'r och ander sjtukke in kinne sjtoe, wie de Veer Jaorgetieje van Vivaldi, de Sacre de Printemps van Stravinsky, Dvorak, Rachmaninov, Sjostakovitsj, Strauss, Grieg, Liszt en versjillende volksledere..
Op dis website were de - volges hun - 100 bitste klassieke muzieksjtukke geneumd.
Van piano- en vioëlconcerte bin eech neet zoe'ne fan, mè opera's, symfonië en väöl misse kinne meech wal bekore.
Hie mieng aege top 10 van operasjtukke:
1. "Brindisi" (dreenkleedsje) oet d'r opera La Traviata (de dolende) van G. Verdi.
De courtisane Violetta gief e fiës (mit 't dreenkleedsje) en dao verklaort Alfredo häör de leefde. Ze gun samewoene op 't Franse platteland, mè dan dwingt zienge pap häör um hem te verlotte. Hee wurd koëd op häör, mè es hee te waete kump dat ze dit oonder dwang deeg, vrug hee um vergeving en die kriet hee, terwiel zie in zieng erme sjtirft.
(G. Verdi - Il Traviata)
2. "Der Vogelfänger bin ich ja" oet d'r opera (soms uursjte musical geneumd) Die Zauberflöte van W.A. Mozart.
Och dizze opera is hiel sprookjesachtig en hat mierdere depere laoge van betaekenis. Bekindste sjtuk is "die Königin der Nacht", mè och de ontmoeting tusje Papageno en Papagena: "pa pa-pa, pa pa-pa, pa-pa-pa-pa" enz. Papageno sjtaet symbool vur de natuur in d'r miensj en is helper van Tamino, dae op zeuk is nao Pamina, de dochter van 'die Königin'.
(W.A. Mozart - Zauberflöte)
3. "Anvil Chorus" (Aambeeld koor) of "Coro di Zingari" (Zigeunerkoor) oet d'r opera Il Trovatore (d'r Troubadour) van G. Verdi.
D'r Graaf Di Luna en d'r troubadour Manrico sjtrieje um de leefde van Leonora, gravin van Sargosto. D'r Graaf hat zie breurke verlore nao 'n beheksing van 'n zigeuner. Pas es d'r Graaf d'r troubadour Manrico hat lotte exercutere, mak Azucena (de mam van Manrico) bekind dat zie neet 't breurke, mè häör aege keend hat verbrand en dat Manrico dus 't bewuste breurke is en dat Di Luna dus z'n aege breurke hat lotte onthoofde.
(G. Verdi - Il Trovatore)
4. "Barcarolle" (Gondelleedsje) oet d'r opera Les Contes d'Hoffmann (Vertillinge) van Offenbach.
D'r dichter Hoffmann vertilt in driej verhaole uvver zieng oonbereikbare of mislukte leefdes. Oeteindelik gaet zienge vijand mit die leefde laope en hee verluus zichzelf in d'r drank.
(Offenbach - Tales of Hoffsmann)
5. "Habanera" oet d'r opera Carmen van G. Bizet.
Carmen wirk mit e gans dael vrolluuj in 'n sigarefabriek in Sevilla. Zie is de verleidelikste en ze wit och d'r brigadier Don José te verleide, terwiel hee aeglik mit Micaëla zou trowwe. Es Carmen nao 'n vechpartiej vas zit, bevriejt Don José häör, mè kump dan zelf vas te zitte. Hee vermoord zienge baas Zuniga en wurd zoe gedwonge zich bie de sjmokkelerre aan te sjlete. Carmen mot oondertusje al nix mie van hem hubbe en is gevalle vur d'r sjterevechter Escamillo. Don José wit hem in e duel te versjloon en Carmen vurkumt dat e hem vermoordt, mè noe mot ze gaar nix mie van 'm hubbe. Es ze zich wer tengekomme in de arena, sjtik Don José Carmen neer, op 't zelfde moment es dat Escamillo d'r sjteer versjlaet en 't publiek begint te juiche.
(G. Bizet - Carmen)
6. "Nessun dorma" oet d'r opera Turandot van G. Puccini.
Turandot is gebaseerd op e sprookje mit d'r zelfde naam en gaet uvver 'n Chinese prinses die Turandot heesj, die de dochter is van d'r keizer. Edere preens dae mit häör wilt trowwe, mot 3 raadsels oplosse en andersj volgt executie. D'r preens Calaf lost ze oeteindelik op.
(G. Puccini - Turandot)
7. "Commendatore" oet d'r opera Don Giovanni van W.A. Mozart.
Don Giovanni is 'nne vrolluujversjlinder, vermoordt zelfs d'r pap (Il Commendatore) van ae maedsje (Donna Anna) en ummer mië luuj zun oet op wraak. Totdat Don Giovanni op d'r keerkhof bie 't graf van Il Commendatore tenge e beeld reup dat e oetgenudig is vur 't ete; 't beeld knik. Oonder 't ete liek 't beeld vur de däör en 't reup Giovanni op um z'n leve te bettere, mè hee weigert en wurd dur helse vlamme verzjwolge.
(W.A. Mozart - Don Giovanni)
8. "Slavenkoor" oet d'r opera Nabucco van G. Verdi.
Nabucco is gebaseerd op e biebels verhaol. D'r kunning van Babylon, Nabucco, hat de jude uvverwonne. Zieng oudste dochter Abigaille hat zichzelf tot kunningin oetgerope en misleidt hem um z'n zegel te zitte op 't doëdvonnis van alle jude en dus och van zieng - bekierde - twiede dochter Fenena. Juus vur de exercutie vrug hee 't afgodsbeeld te vernietige, wat dan och gebäört, zoonder dat aene d'r aan kump. Nabucco vrug dan an zieng volk um d'r juudse god te knele.
(G. Verdi - Nabucco)
9. "Figaro" oet d'r opera Il Barbiere di Siviglia (d'r kapper van Sevilla) van G. Rossini.
D'r graaf van Almaviva wil trowwe mit Rosina, die inwoent bie 'nne ouwe dokter Bartolo, dae och mit häör wil trowwe. D'r graaf verklijt zich e paar kier, zoedat ze neet vur zienge titel zou valle, mè och um zoe d'r dokter te ontwieke. Oeteindelik lukt 't - mit hulp van d'r kapper Figaro - um mit Rosina te trowwe.
(G. Rossini - Il Barbiere di Siviglia)
10. "Voi Che Sapete" oet Le Nozze de Figaro (Broelof van Figaro) van W.A. Mozart.
Es in 1290 Margaretha, joonkvrow van Noorwege en litste naokommeling van d'r Sjotse kunning Alexander III sjtirf, sjtirf dus och de Sjotse kunningsfamilie en kump d'r troën in han van Eduard I, kunning van Ingeland, dae dao 'nne vazal neerzit. Dae vazal wurd al gauw te sjots en belandt in de beruchte Tower of London. Mè tegeliek mit 't sjterve van Margaretha, wurd 'nne oonafhankelikhaedsoorlog gebore in Sjotland: the War of Independence.
(Highland Cathedral)
William Wallace (bekind van 'Braveheart') leidt de Sjotte nao 'n belangrieke uvverwinning bie Stirling Bridge, op 11 september 1297. Juus wie in Belsj de Guldensporenslag (1302) wurd dao al 5 jaor ieder de tot dan oonuvverwinnelik geachte ridders / zjoër-cavalerie versjlage. In d'r film gebäört dit mit lang sjpere, es e soort Griekse phalanx, mè in feite gebäörde dit op 'n brugk, oe de zjoër-cavalerie, de diek gepantserde ridders, aen vur aen uvverheen moeste en dus och aen vur aen opgewach en aafgesjlach koeste were. Dat juus die essentiële brugk weggelotte is in d'r film is natuurlik erg jaomer; d'r sjlag wurd dao dus och Battle of Stirling en neet Battle of Stirling Bridge geneumd!
(They may take our lives, but they'll never take our FREEDOM!)
William Wallace wurd in 1305 verraoje en in Londe ter doëd veroordeeld en geëxecuteerd. E jaor later kump Robert the Bruce names Sjotland in opsjtand. Hee vermoord zienge rivaal John - the Red - Comyn en kriet daonao de sjteun van de aander Sjotse clans.
Op 23-24 juni 1314 wurd de oonafhankelikhaed besjlis in d'r Sjlag bie Bannockburn. Dit liegk e paar kilometer zuideliker dan Stirling Castle, dat zich juus d'r vur hou uvvergegeve an de Sjotte, umdat ze ging versjterking kroge. Eduard II van Ingeland (zoon van in 1307 gesjtorve Eduard I) keem mit 25.000 man aan bie Bannockburn, oë hee dur 9.000 man woort opgewach, oonder leiding van Robert the Bruce en de ouw kapiteins van William Wallace. Bie dizze sjlag gebruukde de Sjotte wal de phalanx (de 'schiltron'), de land sjpere um de cavalerie te versjloon. En dat lukde. Robert the Bruce wis zelf 'nne Ingelsje ridder te versjloon: hee sjpleet mit zieng sjtriëdbiel zienge helm en kop in twie.
Op d'r twiede daag wis de cavalerie opnuuj neet dur de schiltrons heen te breke, ze woorte truukgedreve en de Sjotte rukde wiër op. De Ingelsje zote klem, tusje de oprukkende Sjotte en de river Forth. Mit 10.000 man verlees en kunning Eduard II dae vlugde, wonne de Sjotte d'r sjlag. 10 jaor later woort Sjotland opnuuj oonafhankelik, mit 't Verdrag van Edinbrugh-Northampton. Dit zou dore tot 1707, es 't Sjotse en Ingelsje parlement de Act of Union taekene en de twie kunninkrieke opgunt in Groët-Brittannië.
Precies 700 jaor nao d'r Sjlag bie Bannockburn, op 18 september 2014, kroge de Sjotte middels e Referendum de vraog: "Vinse dat Sjotland oonafhankelik mot were?"
Mit 'n opkoms van roond de 85%, sjtimde 45% vur en 55% tenge oonafhankelikhaed. Sjotland blief dus bie 't Verenigd Kunninkriek en zoe blief de "Act of Union" van 1707, nao 307 jaor besjtoon!
